NASI CZŁONKOWIE - MUZEUM STAROŻYTNEGO HUTNICTWA MAZOWIECKIEGO

mrot-mshm-0Priorytetową działalnością Muzeum jest badanie i ochrona dziedzictwa pradziejowego na terenie zachodniego Mazowsza, ze szczególnym uwzględnieniem Mazowieckiego Centrum Metalurgicznego. Swoistą misją placówki jest promowanie i upowszechnianie zdobytej wiedzy archeologicznej oraz historycznej. Muzeum stara się nie tylko nadać przekazywanym treściom wartość informacyjną, ale poprzez niestandardowe podejście do popularyzacji rozbudzić w społeczeństwie autentyczne zainteresowanie przeszłością.


HISTORIA MUZEUM

Muzeum rozpoczęło swoją działalność 1 czerwca 1975 r. Instytucja powstała w konsekwencji jednego z najbardziej znaczących odkryć w powojennej archeologii polskiej. Podczas prowadzonych w latach 1968–1975 badań powierzchniowych Stefan Woyda natrafił na relikty jednego z najpotężniejszych ośrodków hutniczych świata barbarzyńskiego z przełomu er – Mazowieckiego Centrum Metalurgicznego.

Wybór Pruszkowa jako miejsca usytuowania Muzeum podyktowany był położeniem miasta w środku obszaru objętego archeologicznymi pracami badawczymi. Na siedzibę instytucji przeznaczono zabytkowy budynek oficyny dworskiej, który przez kolejne lata był kompleksowo remontowany i dostosowywany do potrzeb placówki muzealnej.

Od momentu swojego powstania Muzeum prowadziło intensywne badania powierzchniowe oraz systematyczne ekspedycje wykopaliskowe mające na celu jak najlepsze rozpoznanie starożytnego ośrodka produkcji żelaza oraz odtworzenie życia lokalnych społeczności ludzkich. Przez wszystkie lata działalności placówka zorganizowała dziesiątki wystaw oraz setki prelekcji, koncertów, spotkań i warsztatów.

Obecnie patronem Muzeum jest jego założyciel i wieloletni dyrektor – Stefan Woyda.

SIEDZIBA

Muzeum mieści się w klasycystycznej oficynie dworskiej, która wraz z położonymi nieopodal pałacem i parkiem tworzy urokliwe założenie urbanistyczne zwane zespołem pałacowo-parkowym Potulickich (od nazwiska ostatnich właścicieli majątku).

Dwie najstarsze części budynku Muzeum zostały wybudowane w drugiej połowie XIX w., część środkowa natomiast na początku XX stulecia. Północna część – obecnie: sale ekspozycyjne, czytelnia i pracownie – pierwotnie służyła celom gospodarczo-mieszkalnym. W południowej zlokalizowano oranżerię, która pełniła również funkcję wozowni. Charakterystyczna wieża zwieńczona metalowym wiatrowskazem w formie koguta mieściła w sobie zbiorniki z wodą.

Północna część budynku nawiązuje do stylu alpejskiego, charakterystycznego dla budowli tyrolskich. Warte uwagi są elementy drewniane snycerki, dobrze widoczne od strony pergoli i parku. W pobliżu oficyny znajduje się również piwnica dworska, tzw. lodownia, jeden z nielicznych obiektów gospodarczych, które przetrwały do naszych czasów. Ceglane, łukowe sklepienie lodowni jest ewenementem w skali Mazowsza.

MUZEUM DZIŚ

Ostatnie lata to przełomowy czas dla naszej placówki. W latach 2010–2012 budynek Muzeum przeszedł gruntowny remont. Wymagało to od zespołu muzealników wykonania wielu skomplikowanych logistycznie zadań oraz ogromnej pracy łączącej się zarówno z organizacją przeprowadzki pracowników i wszystkich zbiorów do tymczasowej siedziby (lata 2011–2012), jak i ewaluacją dotychczasowych działań oraz opracowaniem nowych programów aktywności. W tym czasie przystąpiono również do prac koncepcyjnych tworzenia nowej ekspozycji stałej, a także prowadzono działalność naukową, edukacyjną i popularyzatorską na maksymalnym poziomie.

Od roku 2013 realizacja wystawy weszła w zaawansowaną fazę produkcji i montażu. Kolejny rok był czasem dwóch poważnych wyzwań – finalizacji prac nad ekspozycją stałą oraz budowy nowoczesnego magazynu zabytków w muzealnym ogrodzie.

Opisane lata stanowią swoistą cezurę, gdy instytucja została otwarta na nowo. Dziś jest to nowoczesna, dostosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych instytucja kultury, która na co dzień prezentuje niepowtarzalną kolekcję zabytków na jednej z najnowocześniejszych wystaw archeologicznych w Polsce – Przedświt – Mazowieckie Centrum Metalurgiczne z przełomu er.
Ambicją placówki jest prowadzenie działalności o szerokim spektrum – naukowej, edukacyjnej i kulturalnej.

Remont siedziby, budowa nowego magazynu zabytków oraz nowa ekspozycja stała zostały w całości sfinansowane ze środków Gminy Miasta Pruszków.


ZBIORY

Zbiory Muzeum stanowi, stale powiększający się zespół zabytków archeologicznych. Zalążkiem kolekcji były przedmioty odkryte w trakcie badań powierzchniowych AZP prowadzonych w latach 60. i 70. XX w. przez Stefana Woydę na obszarze zachodniego Mazowsza.
Obejmują one dużą grupę znalezisk z kilkuset stanowisk archeologicznych datowanych od epoki kamienia po nowożytność. Powstającą kolekcję placówki wzbogaciły zabytki pochodzące z badań archeologicznych i przypadkowych odkryć z rozległego obszaru byłego województwa warszawskiego w granicach sprzed reformy administracyjnej z roku 1975. Stąd też część zbiorów pruszkowskiego Muzeum tworzą materiały archeologiczne znalezione poza głównym terenem działalności instytucji.

Trzon kolekcji Muzeum to przedmioty pozyskane w trakcie badań archeologicznych prowadzonych przez pracowników placówki. Szczególną wartość mają liczne zabytki odkryte w trakcie kilkudziesięcioletnich prac wykopaliskowych na wielkich osadach hutniczych z przełomu er, do których należą np. Biskupice, Kotowice, Reguły oraz Milanówek-Falęcin. Materiały te umożliwiły próbę zdefiniowania fenomenu Mazowieckiego Centrum Metalurgicznego  i jego wyjątkowego znaczenia u schyłku starożytności.

Najcenniejszym zabytkiem zbiorów pruszkowskiego Muzeum jest odkryty na cmentarzysku w Zaborowie szklany puchar z I–II wieku n.e., zdobiony namalowanymi przedstawieniami rzymskich gladiatorów. To unikatowe w skali Europy naczynie, wykonane w jednej z egipskich manufaktur, stanowi wyjątkową ozdobę kolekcji naszej placówki.

WYDARZENIA

Muzeum organizuje wiele wydarzeń edukacyjnych, popularnonaukowych oraz artystycznych, w pełni wykorzystując dostępną przestrzeń – sale ekspozycyjne, urokliwą oranżerię o unikalnej akustyce, podziemia wraz z kominkiem, a przede wszystkim przestronny i klimatyczny ogród. Instytucja często również wychodzi poza swoje mury, wykorzystując pomysłowo przestrzeń miejską bądź elastycznie dopasowując się do warunków terenowych na dniach otwartych, festynach i innych imprezach plenerowych.

Obok wystaw, zajęć edukacyjnych, prelekcji naukowych i koncertów Muzeum proponuje swoim gościom również pokazy naukowe, spektakle teatralne (także w formach performatywnych) oraz warsztaty dla dzieci, młodzieży i dorosłych łączące w swojej formule elementy archeologii, kultury i sztuki. Zespół Muzeum dokłada wszelkich starań, by proponowane wydarzenia były na najwyższym poziomie organizacyjnym.

mrot-mshm-1

 

mrot-mshm-2

 

mrot-mshm-3

 

mrot-mshm-4

 

mrot-mshm-5
Zdjęcia: Muzeum Starożytnego Hutnictwa Mazowieckiego
Więcej: www.mshm.pl